Opisy drzew liściastych

Stronę redaguje Anna Musur

Opisy drzew liściastych

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Do rodzaju tego należą drzewa, rzadziej krzewy. Liście są sezonowe, pojedyncze lub pierzaste, najczęściej palczasto klapowane. Kwiaty obupłciowe lub rozdzielnopłciowe na jednym osobniku (jednopienność) lub rozdzielnopłciowe na dwóch osobnikach (dwupienność). Kwiaty zebrane są w wiechy, grona lub baldachogrona (zdjęcie), kwitnienie wiosną - IV-VI. Owoce - złożone z dwóch rozpadających się skrzydlaków (tzw. noski). W Polsce rosną dziko 3 gatunki klonów: A. platanoides, A. pseudoplatanus i A. campestre. Wymagania przeciętne, ale w dużej mierze uzależnione od gatunku (patrz opisy). Klony są tolerancyjne co do gleby, większość dobrze znosi półcień, choć woli miejsca słoneczne. Rozmnażanie przez wysiew nasion jesienią lub wiosną po stratyfikacji (niektóre gatunki muszą być wysiane zaraz po zbiorze np. A. saccharinum). Niektóre można rozmnażać przez sadzonki zielne (np. A. palmatum) lub przez odkłady (np. A. negundo, A. palmatum).

Acer platanoides - klon zwyczajny, klon zwyczajny

Opis: Dorasta do 30 m wysokości. Liście klapowane. lekko ząbkowane, wcięcia między klapami łagodnie zaokrąglone. Ogonki zaopatrzone w przewody z sokiem mlecznym. Kwiaty zielonkawo żółte, zebrane we wzniesione baldachogrona, kwitnienie w IV-V. Kwiaty są miododajne. Owoc ma szeroko rozwarte skrzydełka, orzeszki wewnątrz są płaskie.

Występowanie: Europa, Kaukaz, najpospolitszy polski gatunek klonów.

Wymagania: Lubi żyzne, świeże gleby, ale znosi przeciętne, nie znosi natomiast gleb podmokłych i zasolonych. Jest cienioznośny.

Zastosowanie: Do sadzenia w parkach, przy ulicach i alejach. Dekoracyjny ze względu na barwne liście jesienią.

Odmiany:

`Faassens Black` - liście ciemno czerwone, bardzo sztywne i błyszczące;
`Globosum` - odm. kulista, stosowana wyłącznie w formie piennej, ponieważ jest to odmiana krzaczasta (tzn. nie tworzy pnia)

Acer pseudoplatanus - klon jawor, jawor

Opis: Drzewo do 30m. Charakterystyczna jest mocno łuszcząca się kora (podobieństwo do platanu). Liście podobne do Acer platanoides, ale mają ostre wcięcia między klapami. Nerwy od spodu są owłosione. Jesienią liście przebarwiają się na żółto. Brak soku mlecznego. Kwiaty zebrane w zwisające wiechy. Skrzydlaki mają skrzydełka ułożone pod kątem ostrym, a orzeszki są wyraźnie wypukle.

Występowanie: Europa, Azja Zachodnia. W Polsce można go spotkać na południu - głównie w górach.

Wymagania: Wymagania ma podobne do Acer platanoides, woli jednak wilgotniejsze i żyźniejsze gleby. Jest bardzo odporny na działanie silnych wiatrów.

Zastosowanie: Podobnie jak poprzedni gatunek - drzewo parkowe, alejowe.

Acer campestre - klon polny, paklon

Opis: Drzewo lub krzew dorastający do 15m. Tworzy gęste, okrągłe korony. Pędy zaopatrzone w korkowe narośla. Liście 3-5-klapowe, niewielkie, miękko zaokrąglone, od spodu omszone. Ogonki liści posiadają przewody mleczne. Kwiaty zebrane w baldachogrona. Skrzydlaki małe, owłosione, skrzydełka mocno rozwarte. Orzeszki płaskie.

Występowanie: Europa, Kaukaz. W Polsce rzadszy niż Acer platanoides i Acer pseudoplatanus.

Wymagania: Gatunek bardzo odporny na suszę, znosi niewielkie zasolenie gleby, jest gatunkiem bardzo cienioznośnym (choć lubi stanowiska słoneczne). Doskonale znosi zanieczyszczenie powietrza.

Zastosowanie: Doskonale nadaje się na żywopłoty formowane oraz szpalery. Często sadzony wzdłuż ulic.

Acer saccharinum - klon srebrzysty

Opis: Drzewo do 30m. Szybko rośnie, ale jest gatunkiem krótkowiecznym. Charakterystyczne są przewisające gałęzie. Ma kruche gałęzie i miękkie drewno - łatwo ulega wyłamywaniu. Korzenie tego gatunku mają tendencję do wysadzania asfaltu i płyt chodnikowych. Liście głęboko klapowane, od spodu białe. Kwiaty zebrane w pęczki, często dwupienne. Kwitnienie bardzo wczesne - już w III. Skrzydlaki duże, najczęściej jeden jest słabiej wykształcony (wyraźnie krótszy). Owoce dojrzewają już w V, po czym opadają (u większości klonów pozostają na drzewie).

Występowanie: Kanada i USA, ma terenach zalewowych.

Wymagania: Najlepiej rośnie na glebach wilgotnych i świeżych, choć może też rosnąć na suchszych (szybciej się starzeje). Stanowisko słoneczne do półcienistego. Gatunek odporny na zanieczyszczenie powietrza. Mrozoodporny.

Zastosowanie: Gatunek parkowy, najlepiej prezentuje się swobodnie rosnący na trawniku. Nie powinien być stosowany do obsadzania ulic ze względu na łamliwe konary oraz ekspansywne korzenie. Często wykonywane cięcie tego klonu powoduje oszpecenie jego naturalnego zwisającego pokroju.

Acer negundo - klon jesionolistny

Opis: Często wielopniowe i nisko rozgałęzione drzewo dorastające do 15m. Korona szeroka i duża. Pędy często bardzo brzydkie - powykrzywiane i pokryte naroślami. Konary charakterystycznie zwisające, łamliwe. Pędy często z nalotem woskowym. Liście pierzasto złożone, lekko klapowane. Kwiaty dwupienne, zwisające. Owoce ze skrzydełkami ułożonymi pod kątem ostrym, orzeszki wyraźnie wydłużone.

Występowanie: USA, nad brzegami wód.

Wymagania: Najbardziej tolerancyjny ze wszystkich klonów. Doskonale znosi suszę, ocienienie i duże mrozy. Na słabych glebach żyje jednak znacznie krócej.

Zastosowanie: Stosowany jest jako gatunek pionierski (tolerancyjność, duży opad liści dających próchnicę). Nie nadaje się do obsadzania ulic (łamliwość, brzydkie pnie).

Acer palmatum - klon palmowy

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Acer ginnala - klon ginnala

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Acer tataricum - klon tatarski

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Betula - brzoza

Betula verrucosa (B. pendula) - brzoza brodawkowata (b. zwisająca)

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Betula pubescens - brzoza omszona

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Betula papyrifera - brzoza papierowa

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Carpinus - grab

Carpinus betulus - grab pospolity

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Corylus - leszczyna

Drzewa lub wysokie krzewy o szerokich, owłosionych liściach. W Polsce rośnie dziko 1 gatunek - Corylus avellana. Kwiaty wiatropylne, rozdzielnopłciowe - męskie zebrane w bazie, żeńskie ukryte w pączkach, z których na wiosnę wystają jedynie znamiona słupków. Kwitnienie wszystkich leszczyn przypada na wczesną wiosnę (II-III), jeszcze przed rozwojem liści. Owocem jest orzech otoczony listkami okrywy owocowej, oleisty i bardzo pożywny. Znaczenie dekoracyjne mają u leszczyn bazie kwiatów męskich widoczne z daleka na bezlistnych jeszcze gałęziach oraz pokrój niektórych odmian. Duże znaczenie mają również odmiany o barwnych liściach. Od dawna leszczyny wykorzystywane były jako krzewy owocowe. Leszczyny lubią stanowisko wilgotne i żyzne, są bardzo tolerancyjne względem oświetlenia - dobrze rosną zarówno na stanowiskach nasłonecznionych jak i zacienionych (szczególnie tolerancyjna jest C.avellana). Rozmnażanie przez wysiew orzechów po stratyfikacji, a także przez odkłady i kopczykowanie.

Corylus avellana - leszczyna pospolita

Opis: Krzew dorastający średnio do 5m. Wydaje liczne odrośla od pnia. Pędy i liście miękko owłosione, z krótkim, prawie niewidocznym ogonkiem, sercowatą nasadą i piłkowanym brzegiem, lekko klapowane. Liście rozwijają się wcześnie na wiosnę a jesienią przebarwiają się na żółto. Owoce wystające z listkowatych okryw, osadzone po 1-3. Potocznie nazywane orzechami laskowymi.

Występowanie: Rośnie dziko w Europie - także w Polsce, w podszyciu lasów.

Wymagania: Gatunek bardzo tolerancyjny, szczególnie w stosunku do światła. Dobrze rośnie nawet w cieniu. Najlepiej rośnie na glebach żyznych i dostatecznie wilgotnych, na glebach jałowych i suchych słabiej rośnie i owocuje. Jest dość wytrzymały na miejskie zanieczyszczenia powietrza.

Zastosowanie: Jako roślina ozdobna znaczenie mają głównie odmiany. Gatunek ma znaczenie biocenotyczne - ocienia glebę, daje dobrą ściółkę i owoce. Nadaje się do zadrzewień krajobrazowych, przydrożnych i przeciwerozyjnych.

Odmiany (zdjęcia odmian - patrz prezentacje)

`Fuscorubra` - odm. purpurowa - tylko najmłodsze liście są ciemnoczerwone na wiosnę, później zielenieją. Częściej stosowana jest czerwonolistna odmiana leszczyny południowej (patrz niżej)
`Aurea` - odm. złocista - liście są żółte na wiosnę, a potem zielenieją. Odmiana wolno rosnąca. Wymaga stanowiska słonecznego.
`Heterophylla` - odm. strzępolistna - liście są głęboko wcinane i mniejsze, owoce drobniejsze
`Contorta` - odm. pogięta - pędy i częściowo liście są mocno poskręcane, odmiana wolno rosnąca. Stosowana głównie jako ciekawostka w małych ogródkach przydomowych.
`Pendula` - odm. zwisająca

Corylus colurna - leszczyna turecka

Opis: Drzewo wolno rosnące, dorastające do 25 m. Wytwarza piękną stożkowatą koronę, rozgałęzioną od dołu. Liście gładkie, prawie nagie, z ogonkami dłuższymi od pozostałych gatunków, brzegi liści mają kilka płytkich klap. Liście na jesieni przebarwiają się na żółto. Owoce zebrane są po kilka w zwisające pęczki i osadzone we frędzlowatych, owłosionych okrywach. Orzechy są spłaszczone i otoczone bardzo twardą łupiną.

Występowanie: Europa Południowa

Wymagania: Toleruje przeciętne gleby, wymaga natomiast większej ilości światła niż pozostałe gatunki. Jest wytrzymała na niskie temperatury a także na zanieczyszczone miejskie powietrze.

Zastosowanie: Pięknie wygląda posadzona pojedynczo lub w niewielkich grupach na trawniku, gdzie uwydatnia się jej pokrój. Można też obsadzać nią aleje, a formy pienne doskonale nadają się do obsadzania ulic.

Corylus maxima - leszczyna południowa

Opis: Krzew do 4m wysokości, podobny do Corylus avellana. Jednakże różni się od niej zdecydowanie owocami - orzech są całkowicie ukryte w rurkowatej okrywie.

Występowanie: Rośnie dziko w południowej Europie i Azji. Jest tam bardzo cenionym krzewem owocowym.

Wymagania: Podobne do Corylus avellana, ale bardziej wrażliwa na mrozy i w mroźniejsze zimy może przemarzać, dlatego polecana jest szczególnie do sadzenia w Polsce zachodniej.

Zastosowanie: W parkach i ogrodach przede wszystkim znajduje zastosowanie odmiana `Purpurea`, która jest jednym z najpiękniejszych i najchętniej sadzonych krzewów czerwonolistnych.

`Purpurea` - odm. purpurowa - liście mają bardzo intensywny purpurowy odcień utrzymujący się przez okres wegetacji, dlatego cenniejsza od C.avellana `Fuscorubra`. Również kwiaty i owoce mają czerwonawe zabarwienie. Szczególnie intensywnie wybarwia się w miejscach słonecznych, choć ocienieni znosi dobrze. Najlepiej wygląda posadzona pojedynczo lub w niewielkich grupach na tle krzewów zielonolistnych.

Fagus - buk

Fagus sylvatica - buk zwyczajny

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Fraxinus - jesion

Fraxinus excelsior - jesion wyniosły

Opis: Drzewo dorastające do 40 m. Tworzy piękne duże korony. Pędy są zielonkawo szare. Bardzo charakterystyczne są czarne pąki, szczególnie dobrze widoczne zimą. Liście pierzaste, ząbkowane, ciemnozielone. Kwiaty bezokwiatowe, zebrane w wiechowate kwiatostany. Kwitnienie w IV-V. Owoce to skrzydlaki zebrane w wiechy, często pozostają na drzewie aż do wiosny.

Występowanie: Europa i Azja, rośnie dziko w Polsce na nizinach, na glebach żyznych i wilgotnych.

Wymagania:

Zastosowanie:

Juglans - orzech

Orzechy są drzewami dorastającymi nawet do 50m wysokości (J. nigra). W polskiej florze nie ma żadnego gatunku orzecha. Wytwarzają silny korzeń palowy, dlatego też nie znoszą przesadzania. Pędy wypełnione są w środku blaszkowatym rdzeniem. Liście pierzasto złożone (nawet do 23 listków u J. nigra), najczęściej piłkowane (J. regia ma liście całobrzegie), rozwijają się późno na wiosnę. Owocem są nibypestkowce nazywane potocznie orzechami. Zbudowane są z okrywy zewnętrznej oraz twardej skorupy wewnętrznej okrywającej jadalne, oleiste nasienie. Okrywa zewnętrzna (zielona) jest najczęściej niepękająca i owoc opada w całości (tylko J. regia ma okrywę pękającą). Orzechy są roślinami jednopiennymi, kwiaty są rozdzielnopłciowe, bezokwiatowe, męskie zwisają w baziach. Są to cenne drzewa zarówno użytkowe jak i ozdobne. Dekoracyjny bywa pokrój oraz liście przebarwiające się jesienią na intensywnie żółty kolor. Orzechy są cennymi drzewami parkowymi i alejowymi. Łupiny owoców zawierają ciemny barwnik wykorzystywany dawniej w przemyśle włókienniczym i kosmetycznym. Lubią gleby żyzne i głęboko uprawione, najlepiej wapienne. Stanowisko słoneczne i ciepłe. Odporność na mrozy duża z wyjątkiem J.regia. Orzechy rozmnaża się przez wysiew nasion jesienią lub, po stratyfikacji, na wiosnę.

Juglans cinerea - orzech szary

Opis: Szybko rosnące drzewo do 25 m wysokości. Charakteryzuje się szeroką i gęstą koroną. Korę ma gładką, popielatą. Pędy i pączki są lepkie i szaro owłosione (stąd nazwa). Rdzeń wewnątrz pędów najciemniejszy ze wszystkich orzechów. Liście pierzaste, duże i szerokie, drobno piłkowane. Gdy jest bardzo sucho, to zrzuca liście już pod koniec lata. Owoce wydłużone, szaro owłosione, lepkie, zebrane po 3-5 w gronach. Orzech jest twardy, zaostrzony na końcach i ma mocno rzeźbioną skorupę. Nasienie jadalne, ale niesmaczne.

Występowanie: Rośnie dziko w Ameryce Północnej.

Wymagania: Potrzebuje więcej wilgoci od innych orzechów.

Zastosowanie:

Juglans nigra - orzech czarny

Opis: Najwyższy z orzechów - dorasta nawet do 50 m. Kora starych okazów jest mocno spękana i prawie czarna. Bardzo ozdobne są liście - wąskie, zaostrzone i bardzo liczne (nawet do 23 - najwięcej wśród orzechów), mocno piłkowane, jesienią przebarwiają się na żółto. Owoce są kuliste, okrywa niepękająca, gruba, szorstka (choć nieowłosiona) i intensywnie pachnąca. Skorupa czarna i mocno rzeźbiona.

Występowanie: Pochodzi z Ameryki Północnej.

Wymagania: Opisane są w charakterystyce rodzaju.

Zastosowanie: Najcenniejszy i najczęściej stosowany gatunek orzecha w naszych parkach. Cenne drzewo alejowe. Odznacza się pięknym pokrojem i gęstym ulistnieniem, szczególnie zachwycającym na jesieni.

Juglans regia - orzech włoski

Opis: Drzewo do 30 m wysokości. Charakterystyczna, widoczna z daleka jest gładka popielata kora. Liście gładkie, błyszczące, całobrzegie (wyjątek u orzechów), stosunkowo nieliczne (po 5-9 listków w liściu złożonym). Owoce kuliste z pękającą po dojrzeniu okrywą. Skorupy stosunkowo cienkie i słabo rzeźbione.

Występowanie: Pochodzi z Azji, gdzie od dawna wykorzystywany był jako drzewo owocowe.

Wymagania: Stanowisko słoneczne i ciepłe, gleba żyzna i stosunkowo wilgotna. W mroźne zimy może przemarzać.

Zastosowanie: W terenach zielonych nie stosowany, natomiast cenne drzewo sadownicze.

Populus - topola

Topole są drzewami dorastającymi do 40m wysokości, rosną bardzo szybko, ale są krótkowieczne. W polskiej florze występują 3 gatunki - P.alba, P.nigra i P.tremula oraz ich mieszańce. Pędy są najczęściej okrągłe, wyraźnie widać krótko- i długopędy. Pączki liściowe są okryte wieloma łuskami, często lepkie od balsamicznej wydzieliny (np. P.simonii). Liście są pojedyncze, całobrzegie lub tylko czasami lekko klapowane. Topole są roślinami wiatropylnymi i dwupiennymi, kwiaty są zebrane w zwisające kotki, męskie z czerwonymi pylnikami. Kwitną wczesną wiosną, jeszcze przed rozwojem liści. Owocem jest torebka z licznymi nasionami zaopatrzonymi w miękki, biały puch, podobny do waty. Owoce dojrzewają późną wiosną (V-VI) i są utrapieniem w terenach zielonych, dlatego zalecane jest sadzenie osobników męskich (nie wytwarzają owoców). Są to cenne drzewa zarówno ozdobne jak i użytkowe. Dekoracyjny bywa pokrój (strzelisty, rozłożysty, zwisający - w zależności od gatunku i odmiany) oraz liście przebarwiające się jesienią na żółty kolor. W miastach topole są cennymi drzewami sadzonymi wzdłuż ulic i chodników (często stosowane są do tego celu nieodpowiednie odmiany i gatunki). Do wad ograniczających zastosowanie topól w nasadzeniach miejskich należałoby zaliczyć:

- zaśmiecanie ulic nasionami, wywoływanie reakcji uczuleniowych (tylko osobniki żeńskie);

- krótkowieczność, łamliwość starszych konarów;

- kłopotliwe odrosty korzeniowe (P. alba).

Nie sposób jednak przytoczyć szeregu zalet, dzięki którym topole są tak szeroko stosowane w nasadzeniach miejskich:

- szybki wzrost (uzyskiwanie szybkich efektów dekoracyjnych);

- ogromna wytrzymałość na zanieczyszczone miejskie powietrze;

- wzmacnianie gleby rozbudowanym systemem korzeniowym (rekultywacja zniszczonych gleb);

- łatwe rozmnażanie.

Drewno topól jest cennym materiałem opałowym (topole szybko uzyskują wartość rębną) jest też stosowane w przemyśle celulozowo-papierniczym. Topole lubią gleby wilgotne i żyzne (pochodzą najczęściej z dolin rzecznych), nie znoszą kwaśnych i zabagnionych gleb, z kolei na glebach suchych i piaszczystych chorują. Są roślinami wybitnie światłolubnymi, w cieniu lub silnym zwarciu rosną wolniej i są podatniejsze na choroby, a nawet giną. Są odporne na mrozy, tylko niektóre topole chińskie i północnoamerykańskie mogą przemarzać w surowe zimy (np. P.simonii). Topole rozmnaża się przede wszystkim wegetatywnie przez sadzonki zdrewniałe, rzadziej zielne (dla gatunków trudno ukorzeniających się). Można też stosować wysiew nasion natychmiast po zbiorze (bardzo szybko tracą siłę kiełkowania!) i tylko w wysokiej wilgotności. Nasiona kiełkują już po kilku dniach.

Populus alba - topola biała (białodrzew)

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Populus nigra - topola czarna

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Populus tremula - topola osika

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Populus simonii - topola Simona (topola chińska)

Opis:

Występowanie:

Wymagania:

Zastosowanie:

Quercus - dąb

Drzewa lub rzadko krzewy. Dorastają do 30-40 metrów. Wytwarzają silny system korzeniowy, dzięki czemu są odporne na wywracanie. Są to drzewa długowieczne, początkowo rosną bardzo wolno (ok.120 cm/10 lat). Liście mają najczęściej sezonowe, klapowane. Kwiaty są jednopienne, wiatropylne, z niepozornym okwiatem, pojawiają się jednocześnie z rozwojem liści. Kwiaty męskie zebrane w cienkie, zwisające kotki, a żeńskie pojedyncze lub w krótkim kłosie. Kwiaty męskie i żeńskie znajdują się na tym samym osobniku (gatunki jednopienne). Owoce to znane wszystkim orzechy zwane żołędziami, osadzonymi w miseczce. W Polsce rosną dziko 3 gatunki: Q.robur, Q.petraea i Q.pubescens.

Wymagania dębów zależą od gatunku (patrz poniżej). Zastosowanie przede wszystkim jako drzewa pomnikowe, parkowe i alejowe. Rozmnażanie przede wszystkim generatywne (wysiew żołędzi bezpośrednio po zbiorze lub po stratyfikacji).

Quercus robur - dąb szypułkowy

Opis: Wysokość do 20-30m. Charakteryzuje się szeroką koroną, niskim pniem i grubymi konarami. Kora głęboko spękana. System korzeniowy głęboki i silnie rozwinięty. Charakterystyczna jest mikoryza (symbioza z grzybami np. z borowikiem). Liście sztywne, skórzaste, nagie, z zaokrąglonymi klapami. Charakterystyczny jest bardzo krótki ogonek liściowy (liście prawie siedzące). Jesienią zabarwiają się na brązowo. Na młodych okazach często część suchych liści pozostaje na drzewie aż do wiosny. Kwitnienie w V. Żołędzie wydłużone, świeże z podłużnymi zielonkawymi prążkami, zebrane po 2-3 na szypułkach.

Występowanie: Europa, Azja Mniejsza, najpospolitszy polski gatunek dębu (lasy mieszane i dąbrowy). Najstarsze polskie okazy to: Dąb Bażyńskiego w Kadynach (k.Elbląga) - ponad 660 lat, Bartek (k.Zagnańska) - ponad 630 lat.

Wymagania: Ma duże wymagania glebowe - potrzebuje żyznych i wilgotnych gleb, (nawet takich, które są okresowo zalewane). Na słabszych glebach nie osiąga charakterystycznych rozmiarów, jest wielopniowy i powykrzywiany. Młode liście cierpią od wiosennych przymrozków, natomiast jest to gatunek wybitnie mrozoodporny (jednak w czasie bardzo silnych mrozów może dojść do pionowego pękania pni). W młodości dobrze znosi ocienienie, natomiast później wymaga stałego dobrego oświetlenia. Starsze okazy nie lubią przesadzania.

Zastosowanie: Drzewo pomnikowe, pamiątkowe, doskonale nadaje się do dużych parków i zadrzewień krajobrazowych. Dobrze znosi cięcie, dzięki czemu może być stosowany na szpalery. Drewno dębu jest twarde i mocne, po długim moczeniu staje się jeszcze wytrzymalsze (tzw. czarny dąb, polski heban). Kora dębu ma zastosowanie w lecznictwie - działa m.in. ściągająco przy biegunkach (garbniki), włosy płukane w naparze z kory dębu nabierają pięknej ciemnej barwy. Żołędzie wykorzystywane są jako pasza dla zwierząt gospodarskich. Od pradawnych czasów dąb uważany był za drzewo święte, posiadające szczególną moc.

Odmiany:

- `Fastigiata` - odm. stożkowata, korona bardzo wąska, zastępuje topolę włoską (wolniej rośnie, ale dłużej żyje)

- `Pendula` - odm. zwisająca

Quercus petraea (Q. sessilis) - dąb bezszypułkowy

Opis: Dorasta do 20-30m. Wytwarza długi pień widoczny aż do wierzchołka. Liście z okrągłymi klapami, charakterystyczny długi ogonek. Rozwijają się później niż liście Q.robur. Owoce siedzące, prawie bez szypułek (stąd nazwa), bez podłużnych prążków.

Występowanie: Europa, Azja Mniejsza. W Polsce mniej pospolity niż Q.robur. Jest bardziej ciepłolubny, nie lubi klimatu wybitnie kontynentalnego z bardzo mroźnymi zimami (nie rośnie w Polsce północno-wschodniej).

Wymagania: Gatunek ciepłolubny. Lepiej od dębu szypułkowego znosi zacienienie. Ma także mniejsze wymagania glebowe - lepiej znosi uboższe i suchsze gleby.

Zastosowanie: Sadzony w dużych parkach.

Quercus pubescens - dąb omszony

Występuje tylko na jednym stanowisku w Polsce w rezerwacie nad Odrą. Jest to nieduże drzewo lub krzew z omszonymi pędami i liśćmi. Jest ciepłolubny i światłolubny. Doskonale znosi suchą i ubogą glebę. W uprawie właściwie niespotykany.

Quercus rubra - dąb czerwony

Opis: Drzewo do 25 m. Tworzy szeroką koronę. Liście z ostrymi klapami, gładkie i błyszczące. Rozwijają się wczesną wiosną, a jesienią przybierają piękny czerwony kolor. Żołędzie pękate, w bardzo płytkiej miseczce.

Występowanie: Ameryka Północna, w Polsce sadzony często w lasach jako gatunek użytkowy (stąd można dziś spotkać w naszych lasach ten gatunek dębu).

Wymagania: Bardzo tolerancyjny w stosunku do gleby (nawet suche i jałowe gleby!) i zanieczyszczenia powietrza. Gatunek mrozoodporny. Wymaga pełnego oświetlenia. Rośnie szybciej od naszych krajowych dębów.

Zastosowanie: Parki, zadrzewienia uliczne, nasadzenia krajobrazowe, pięknie wygląda posadzony pojedynczo na trawniku. Jest to najpospolitszy obcy gatunek dębu sadzony w naszych parkach.

Inne gatunki:

Quercus cerris - dąb burgundzki, dąb frędzelkowaty

Pochodzi z Europy Południowej. Wolno rosnące drzewo, dorasta do 20m. Pędy i liście filcowato owłosione. Liście z płytkimi klapami. Żołędzie do połowy ukryte w miseczce ozdobionej długimi frędzelkami. Dość wrażliwy na mrozy (sadzony tylko w Polsce zachodniej). Wymaga ciepła i słońca. Odporny na suszę.

Quercus palustris - dąb błotny

Pochodzi z USA. Dorasta do 25m. Liście błyszczące z bardzo głębokimi klapami, klapy ostro zakończone. Jesienią liście przebarwiają się pięknie na czerwono. Żołędzie drobne, osadzone na krótkich szypułkach. Spotykany w parkach Polski zachodniej. Lubi wilgotne gleby, ale toleruje suche i piaszczyste.